Tóm tắt: Chảy máu khi cho con bú có thể có nguồn gốc từ âm đạo (sản dịch, kinh nguyệt trở lại) hoặc tuyến vú (nứt núm vú, hội chứng ống dẫn sữa rỉ sét). Mặc dù sản dịch và một số trường hợp nứt núm vú thường lành tính, nhưng các tình huống khác như chảy máu nhiều hoặc đau đớn cần được tư vấn y tế để loại trừ mọi biến chứng và đảm bảo sự an tâm cho người mẹ.
Chảy máu âm đạo sau sinh: sản dịch và kinh nguyệt trở lại
Sản dịch là hiện tượng chảy máu âm đạo hoàn toàn bình thường sau khi sinh. Chúng tương ứng với việc đào thải các mảnh vụn của niêm mạc tử cung và quá trình lành vết thương nhau thai. Sự hiện diện của chúng là dấu hiệu cho thấy tử cung của bạn đang dần hồi phục và lành lại. Vì vậy, không cần phải lo lắng về điều này lúc ban đầu.
Những dịch tiết này thay đổi theo thời gian. Ban đầu rất nhiều và đỏ tươi trong vài ngày đầu, sau đó chúng trở nên hồng hơn rồi nâu sẫm. Sau vài tuần, chúng sẽ nhạt dần thành màu vàng nhạt hoặc trắng trước khi biến mất hoàn toàn. Sự tiến triển dần dần này là một chỉ số quan trọng cho thấy quá trình lành vết thương bên trong đang diễn ra tốt đẹp.
Kinh nguyệt trở lại là sự xuất hiện của kỳ kinh đầu tiên sau khi sinh. Ở phụ nữ đang cho con bú, kinh nguyệt thường bị trì hoãn vài tháng, vì hormone tiết sữa có thể ngăn chặn quá trình rụng trứng. Hiện tượng này rất khác nhau ở mỗi phụ nữ và không nên là nguồn gốc của sự lo lắng.
Khi kinh nguyệt xuất hiện trở lại, các chu kỳ đầu tiên thường không đều. Bạn có thể thấy lượng máu chảy nhiều hơn hoặc ít hơn bình thường, hoặc chảy máu không liên tục (ra máu lấm tấm). Sự không đều này là bình thường cho đến khi cơ thể bạn lấy lại được sự cân bằng nội tiết tố hoàn chỉnh. Để biết thêm thông tin về các vấn đề liên quan đến việc cho con bú, bạn có thể tham khảo bài viết về đầu ti trắng khi cho con bú.
Nhận biết chảy máu âm đạo: Sản dịch, Kinh nguyệt trở lại hay Dấu hiệu cảnh báo?
| Tiêu chí | Sản dịch (Chảy máu sau sinh) | Kinh nguyệt trở lại | Chảy máu bất thường (Cần theo dõi) |
|---|---|---|---|
| Màu sắc | Ban đầu đỏ tươi, sau đó hồng nhạt, cuối cùng chuyển sang nâu hoặc vàng nhạt. Màu sắc thay đổi theo thời gian. | Đỏ tươi, tương tự như kinh nguyệt thông thường. | Đỏ tươi kéo dài, có cục máu đông lớn (lớn hơn quả bóng golf). |
| Lượng | Rất nhiều trong những ngày đầu, sau đó giảm dần trong vài tuần. | Lượng vừa phải đến nhiều, nhưng đều đặn trong suốt chu kỳ kinh nguyệt. | Chảy máu ồ ạt (thấm ướt một miếng băng vệ sinh trong vòng chưa đầy một giờ), không giảm hoặc tăng đột ngột. |
| Thời gian | Trung bình từ 3 đến 6 tuần. | Từ 3 đến 7 ngày, như một chu kỳ kinh nguyệt bình thường. | Chảy máu trở lại dữ dội sau khi đã giảm hoặc kéo dài hơn 6-8 tuần. |
| Dấu hiệu kèm theo | Không có mùi. Đôi khi kèm theo “tranchées” (co thắt tử cung) trong những ngày đầu. | Có thể có các triệu chứng tiền kinh nguyệt (chuột rút nhẹ, mệt mỏi…). | Sốt, đau vùng chậu dữ dội, chóng mặt, có mùi hôi. Cần tham khảo ý kiến bác sĩ khẩn cấp. |
Chảy máu núm vú: Nứt nẻ là nguyên nhân chính
Chảy máu từ núm vú thường là dấu hiệu của tình trạng nứt nẻ. Những vết nứt đau đớn này chủ yếu do tư thế bú sai của bé hoặc cách ngậm bắt vú không đúng. Làn da mỏng manh của núm vú bị tổn thương, có thể gây ra các vết thương và chảy máu. Điều quan trọng là phải nhanh chóng xác định nguyên nhân để khắc phục tình hình và giúp vết thương lành lại hiệu quả, mang lại sự thoải mái cho người mẹ.
Việc bú sai tư thế gây ra ma sát và áp lực quá mức lên núm vú thay vì quầng vú. Sự cọ xát lặp đi lặp lại này cuối cùng làm tổn thương da, tạo ra các vết nứt núm vú khi cho con bú có thể chảy máu. Hiện tượng này, mặc dù phổ biến, nhưng không phải là không thể tránh khỏi và báo hiệu cần có sự điều chỉnh cần thiết trong kỹ thuật cho con bú để tránh cơn đau kéo dài.
Các nguyên nhân khác gây chảy máu vú cần biết
Hội chứng ống dẫn sữa rỉ sét là một nguyên nhân gây chảy máu đáng ngạc nhiên nhưng lành tính. Nó biểu hiện bằng màu hồng hoặc nâu của sữa non trong những ngày đầu sau sinh. Hiện tượng này là do tăng lưu lượng máu đến vú và sự phát triển của các ống dẫn sữa. Mặc dù đáng lo ngại, nhưng nó không đau và tạm thời, tự khỏi trong vài ngày mà không gây nguy hiểm cho em bé.
Viêm vú, một tình trạng viêm nhiễm ở vú thường do nhiễm trùng, cũng có thể gây ra dịch tiết có máu, đôi khi kèm theo mủ. Đây thường là biến chứng của tắc ống dẫn sữa. Hiếm hơn, một u nhú nội ống dẫn sữa, một khối u nhỏ lành tính trong ống dẫn sữa, có thể gây chảy máu. Những tình huống này đòi hỏi ý kiến y tế để chẩn đoán chính xác và điều trị thích hợp, đặc biệt trong trường hợp sốt hoặc đau dữ dội.
Tôi nhắc lại với các bà mẹ: việc cho con bú không được gây đau đớn. Chảy máu và nứt núm vú không phải là điều không thể tránh khỏi, mà là triệu chứng của việc bé ngậm bắt vú cần được điều chỉnh.
—Juliette L., Tư vấn viên cho con bú được chứng nhận IBCLC
Chăm sóc nứt núm vú: giải pháp và các bước phòng ngừa
Để làm dịu núm vú bị đau, việc thoa lanolin tinh khiết sau mỗi lần cho con bú sẽ tạo ra một hàng rào bảo vệ và thúc đẩy quá trình lành vết thương. Bạn cũng có thể sử dụng sữa mẹ của chính mình, được biết đến với đặc tính kháng khuẩn. Việc sử dụng gạc ẩm hoặc cốc hứng sữa cũng có thể làm dịu cơn đau và bảo vệ vùng da khỏi ma sát của quần áo. Những cử chỉ đơn giản này mang lại sự1 giảm đau nhanh chóng và giúp ngăn ngừa tình trạng nứt nẻ trở nên tồi tệ hơn.
Tuy nhiên, phương pháp điều trị hiệu quả nhất vẫn là phòng ngừa. Nguyên nhân chính gây ra nứt núm vú thường là do tư thế cho con bú không phù hợp. Đảm bảo bé mở miệng rộng và ngậm phần lớn quầng vú. Đừng ngần ngại tham khảo ý kiến chuyên gia tư vấn cho con bú để điều chỉnh cách bé bú. Khớp ngậm đúng cách là chìa khóa để có một hành trình cho con bú thoải mái và không đau, từ đó ngăn chặn tình trạng chảy máu.
Dấu hiệu cảnh báo: Khi nào cần tham khảo ý kiến bác sĩ về tình trạng chảy máu khi cho con bú?
Mặc dù một số trường hợp chảy máu là bình thường, nhưng những trường hợp khác đòi hỏi sự cảnh giác cao độ. Đối với vùng âm đạo, cần tham khảo ý kiến khẩn cấp nếu bạn thấm ướt hơn một miếng băng vệ sinh mỗi giờ, ra cục máu đông rất lớn hoặc nếu dịch tiết có mùi bất thường. Những triệu chứng này có thể báo hiệu biến chứng sau sinh và không nên bỏ qua. Nữ hộ sinh hoặc bác sĩ của bạn sẽ biết cách hướng dẫn bạn.
Ở vùng ngực, đau nhức cấp tính và liên tục là một dấu hiệu cảnh báo. Nếu chảy máu kèm theo sốt, ớn lạnh, vùng ngực đỏ và nóng hoặc có mủ, hãy tham khảo ý kiến bác sĩ ngay lập tức. Đây có thể là dấu hiệu của viêm vú. Tương tự, một cục sữa dai dẳng và đau đớn cần được thăm khám y tế để ngăn ngừa bất kỳ biến chứng nhiễm trùng nào.
Chảy máu khi cho con bú: Câu hỏi của bạn, câu trả lời của chúng tôi
Bé bú sữa có lẫn máu có nguy hiểm không?
Không, trong đại đa số các trường hợp, điều này hoàn toàn không nguy hiểm cho bé. Dù máu đến từ vết nứt núm vú hay hội chứng ống rỉ sét, máu mà bé nuốt vào là của bạn và sẽ được bé tiêu hóa. Bạn có thể nhận thấy phân của bé sẫm màu hơn một chút hoặc bé nôn ra chất lỏng có màu nâu. Miễn là bé vẫn khỏe mạnh và lượng máu chảy ra là tối thiểu, không có gì phải lo lắng. Nếu chảy máu nhiều hoặc bé có vẻ khó chịu hoặc nôn mửa, hãy tham khảo ý kiến chuyên gia y tế.
Biện pháp tránh thai của tôi có thể gây chảy máu không?
Có, đây là một nguyên nhân có thể gây chảy máu âm đạo (ra máu lấm tấm) trong thời gian cho con bú. Các biện pháp tránh thai nội tiết tố tương thích với việc cho con bú, như thuốc viên chỉ chứa progestin hoặc vòng tránh thai nội tiết, có thể gây chảy máu không đều, đặc biệt trong những tháng đầu sử dụng. Điều quan trọng là phải phân biệt rõ ràng giữa chảy máu tử cung này với chảy máu từ núm vú. Nếu chảy máu âm đạo nhiều, đau đớn hoặc bạn lo lắng, hãy nói chuyện với bác sĩ hoặc nữ hộ sinh của bạn.
Làm thế nào để phân biệt vết nứt núm vú với nhiễm trùng?
Sự khác biệt nằm ở vị trí và các triệu chứng đi kèm. Một vết nứt núm vú là một tổn thương có thể nhìn thấy trên núm vú, gây đau nhói và cục bộ, đặc biệt là khi bắt đầu cho bú. Máu chảy trực tiếp từ vết nứt này. Để nhận biết rõ hơn, bạn có thể xem thêm về hình ảnh núm vú bị nứt khi cho con bú. Một nhiễm trùng, như viêm vú, bao gồm các triệu chứng rộng hơn: vú đỏ, nóng, sưng và đau khi chạm vào, và bạn có thể bị sốt và ớn lạnh. Cơn đau sâu hơn và liên tục. Trong trường hợp nghi ngờ và đặc biệt nếu bạn bị sốt, việc thăm khám y tế là điều cần thiết.
